და რა მოხდება ვითომ, თუკი შევწყვეტ მოწევას?

• “მე ვამაყობ ჩემი თავით”. “ისეთი კმაყოფილების გრძნობა მაქვს, თითქოს ომი მოვიგე”.

• “ჩემს გარშემო მყოფებზე ნაკლებ გავლენას ვახდენ”.

• “მე უფრო მეტი ენერგია მაქვს”. “მე უკეთეს ფორმაში ვარ”. “ოჯახი უფრო მეტად ზრუნავს ჩემზე”. “ჩემი ოჯახი ძალიან ბედნიერია”. “ჩემი ათლეტური უნარი გაუმჯობესდა”.

• “მე უფრო მხნედ ვგრძნობ თავს, როდესაც დილით ვიღვიძებ”. “მე ნაკლებად ვიღლები”.

• “უკეთესად ვსუნთქავ”. “გამიუმჯობესდა გემოვნება და ყნოსვა”.

• “მე ნაკლებ ფულს ვხარჯავ”. “მე ვზოგავ კვირაში 40 ფრანკს”.

• “აღარ ვფიქრობ გამუდმებით სიგარეტის თან ტარებაზე”.

• “სუნთქვა გამიუმჯობესდა”. “ჩემი ტანსაცმლიდან “მწეველის სუნი” გაქრა”. “მე უკეთესად გამოვიყურები”.

• “აღარ მაქვს ფილტვებთან დაკავშირებული პრობლემები”.

• “აღარ ვახველებ”. “თავი აღარ მტკივა”. “ნაკლებად მტკივა ყელი”.

• “ნაკლებად ნერვიული ვარ”.

გაიუმჯობესეთ ჯანმრთელობა თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტით

მიუხედავად თქვენი ასაკისა და წლებისა, რომელთა განმავლობაშიც ეწეოდით:

• მამაკაცებმა, რომლებმაც მოწევა შეწყვიტეს 35 და 39 წლებს შორის, თავიანთი სიცოცხლის ხალნგრძლივობა 5 წლით გაზარდეს. ამავე ასაკის ქალებმა, ვინც შეწყვიტა მოწევა, თავიანთი ცხოვრების ხანგრძლივობა 3 წლით გაიზარდა. ქალები და მამაკაცებიც კი, რომლებიც 65 წლის შემდეგ წყვეტენ თამბაქოს მოხმარებას, ზრდიან თავიანთი ცხოვრების წლების რაოდენობას.

• სიგარეტის გადაგდებიდან 1 წლის შემდეგ, გულის დაავადებათა (შეტევათა) რიცხვი ნახევარჯერ მცირდება. ხოლო 15 წლის შემდეგ, რისკი იგივე აქვთ, რაც არამწეველებს.

• მოწევისათვის თავის დანებებიდან 10 წლის შემდეგ, ფილტვის კიბოს რისკი ნახევარჯერ მცირდება.

• მამაკეცებში მოწევა იმპოტენციის რისკს ზრდის. თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტით, ეს რისკი მცირდება.

ქალები ბევრად მოგებულები არიან, როდესაც სიგარეტს თავს ანებებენ

• კონტრაცეპტული აბების მიღებისას სარისკოა მოწევა. სიგარეტის გადაგდებით, ქალები, რომლებიც იღებენ “აბებს” გუსხისხლძარღვთა დაავადებების რისკს ამცირებენ.

• მწეველ ქალებს, რომლებიც დედობაზე ოცნებობენ, უფრო გვიან აუხდებათ ოცნება, ვიდრე არამწეველებს. სიგარეტის გადაგდებით, მათი დედად გახდომის შესაძლებლობა უთანაბრდება არამწეველების შესაძლებლობას.

• ფეხმძიმობისას მოწევა ბავშვს სერიოზულ რისკს უქმნის, ეს განსაკუთრებით ეხება ახალშობილის წონაში ჩამორჩენას. ქალებს, რომლებიც ფეხმძიმობამდე ანდა ფეხმძიმობის პირველი სამი თვის განმავლობაში გადააგდებენ სიგარეტს, იგივე რისკი აქვთ შობონ წონაში ჩამორჩენილი ბავშვი, ვიდრე არამწეველებს.

• ნიკოტინი პლაცენტის გავლით აღწევს ნაყოფამდე. იგი ასევე გადადის დედის რძეში. ამის შედეგად იგი მოქმედებს ჩანასახის ტვინზე და შემდგომ ჩვილზე.

• მწეველ ქალებს უფრო ადრე უდგებათ მენოპაუზის პერიოდი, ვიდრე არამწეველებს. სიგარეტის გადაგდებით მენოპაუზის დადგომა ფერხდება.

• მოწევა ზრდის ნაოჭების რაოდენობას. სიგარეტის გადაგდებით, გადაარჩენთ თქვენს კანს.

მოწევისათვის თავის დანებებით, თქვენ აგრეთვე იცავთ თქვენს ბავშვებს

• მწეველთა შვილებს 2-ჯერ მეტი რისკი აქვთ მოწევის დაწყებისას, ვიდრე არამწეველთა შვილებს. მოწევის შეწყვეტით თქვენ ამცირებთ თქვენი შვილების რისკს, გახდნენ მწეველები.

• მწეველთა შვილებს უფრო მეტად ემართებათ რესპირატორული ინფექციები, ასთა და ქრონიკული ბრონქიტები, ვიდრე არამწეველთა შვილებს.

• ბავშვთა უეცარი სიკვდილის სინდრომი უფრო მაღალია მაშინ, როცა მშობლები ეწევიან.

მოწევის უარყოფითი მხარეები

აქ არის მოცემული მთელი რიგი უარყოფითი მხარეები, რომელიც მოწევას გააჩნია. ეს ფრაზები ამოღებულია ჩვენი გამოკვლევების მონაწილეების გამონათქვამებიდან:

• “მოწევა ცუდ სუნს მიტოვებს”

• “სიგარეტი საშინელ სუნს ტოვებს ბინაში და მანქანაში”

• “მოწევა უამრავი ფული მიჯდება”

• “მოწევა თითებს და კბილებს მიყვითლებს”

• “გამაღიზიანებელია იმისი გაფიქრება, რომ მე სიგარეტებზე ვარ დამოკიდებული”

• “მოწევა აწუხებს ჩემს გარშემო მყოფთ”

• “თუკი ეწევი, ცუდად სუნთქავ”

• “მოწევა გღლია”

• “ნაკლები ენერგია გაქვს”

იცით თუ არა რომ?

• აშშ-ში და დიდ ბრიტანეთში და ბევრ განვითარებულ ქვეყანაში, მოწევა არის სიკვდილიანობისა და დაავადებების ძირითადი მიზეზი.

• აშშ-ში ყოველ წელს მოწევისაგან გამოწვეული მიზეზებით 530 000 კაცი კვდება. ეს არის 1 325 ბოინგ 747-ის დამსხვრევის ექვივალენტი (დღეში 3 დამსხვრევაზე მეტი). უფრო მეტია, ვიდრე ავტოკატასტროფებით, ნარკოტიკების გადაჭარბებული მიღებით, ალკოჰოლური ციროზით, მკვლელობებით და თვითმკვლელობებით გამოწვეული დაავადებები, სიკვდილის შემთხვევები. დიდ ბრიტანეთში, მოწევა წელიწადში იწვევს 121 000 სიკვდილის შემთხვევას.

• ყოფილი ორი მწეველიდან ერთი მოწევისაგან გამოწვეული დაავადებებით კვდება. საშუალოდ, მწეველები 8 წლით ადრე კვდებიან, ვიდრე არამწეველები. მოწევისათვის თავის დანებებით, თქვენ რამოდენიმე წელს უმატებთ თქვენი სიცოცხლის ხანგრძლივობას და ზრდით თქვენს შანსებს მოესწროთ თქვენი შვილიშვილების გაზრდას.

• თამბაქოს მოხმარებასთან დაკავშირებულ სიკვდილის შემთხვევებს ხშირად წინ უძღვის ხანგრძლივი და მტკივნეული ავადმყოფობები.

• მოწევა მხოლოდ ასაკოვნებს არ კლავს. აშშ-ში სიკვდილიანობის 36% მოდის 35-დან 69 წლის ასაკის ხალხზე. 31% მოდის ამავე ასაკის ქალებზე. დიდ ბრიტანეთში, იგივე მონაცემები მწეველებში არის: 31% მამაკაცებზე და 25% ქალებზე (სიკვდილიანობის მაჩვენებელი ქალებში უფრო დაბალია, რადგანაც მამაკაცებთან შედარებით ისინი ნაკლებს ეწევიან).

• ფილტვის კიბოთი დაავადების რისკი მწეველთა შორის 18-ჯერ მაღალია, ვიდრე არამწეველებში. 65 წლამდე ასაკის ადამიანებში გულის შეტევა 3-ჯერ მეტია, ვიდრე არამწეველებში. ეს რისკი საგრძნობლად შეცირდება, თუკი შეწყვეტთ მოწევას.

• იმ ადამიანებიდან, ვისაც ფილტვის კიბო აქვს, მხოლოდ 13% გადარჩება უახლოეს ხუთ წელიწადში.

• მოწევა არის ცერებრალური შეტევის (პარალიზის) მიზეზი, ოსტეოპოროზის, ქრონიკული ბრონქიტის, პირის წყლულების, ღრძილების დაავადებებისა და ა.შ.

• მწეველები იწვევენ ხანძრის 33%-ს (ნაგავში გადაგდებული სიგარეტების და ა.შ. გამო).

• მწეველთა მიერ ხდება ბევრი ავტოსატრანსპორტო შემთხვევა (მათი ყურადღება დუნდება, როცა ისინი სიგარეტის ანთების პროცესში არიან ანდა ეძებენ იატაკზე დავარდნილ სიგარეტს).

მოწევისას თქვენ შთანთქავთ:

• თამბაქოს ნაწარმში არსებულ 4000-ზე მეტ ნივთიერებას, ნიკოტინს (რომელიც იწვევს დამოკიდებულებას, შეჩვევას), კარბონ მონოქსიდს (რომელიც აფერხებს ტვინის და კუნთების მუშაობას), ციანიდებს, აცეტონს, ფორმალდეპიდს და სხვა.

• ქიმიურ დანამატებს.

• “კუპრს”, რომელიც გროვდება ბრონქებში და ფილტვებში და შეიძლება კიბო გამოიწვიოს.

• ამიაკს, რომელსაც სიგარეტის მწარმოებლები უმატებენ თამბაქოს, რითაც ხელი ეწყობა ნიკოტინის შთანთქმას და მწეველთა დამოკიდებულება თამბაქოს ნაწარმზე იზრდება.

• ბევრი ეს ნივთიერება და დანამატი უკიდურესად ტოქსიკურია. ნუთუ ნამდვილად გსურთ განაგრძოთ მათი ყოველდღიური მიღება?

“მოწევისას საფრთხეში აგდებთ სხვების ჯანმრთელობას”

იმ არამწეველებში, რომლებიც მწეველებიის გვერდზე ცხოვრობენ, ფილტვის კიბოს რისკი 26%-ით მაღალია, ვიდრე იმ არამწეველებში, რომლებიც მწეველებთა ერთად არ ცხოვრობენ. გულის შეტევების რისკი კი 23%-ით მაღალია.

“თქვენი იმიჯი, რითაც სხვების წინაშე წარსდგებით”

დღესდღეობით, სულ უფრო უარესი შთაბეჭდილება იქმნება მწეველის დანახვისას. წარმოიდგინეთ ის უარყოფითი იმიჯი, რითაც წარუდგებით თქვენს ოჯახს, თქვენს შვილებს, კოლეგებს, უფროსობას. სიგარეტის გადაგდებით კი შექმნით ძლიერი, პასუხიმგებლობის უნარის მქონე, ნებისყოფიანი პიროვნების იმიჯს, რომელიც უფრთხილდება საკუთარ და სხვათა ჯანმრთელობას.

“ბავშვებისათვის მიცემულ მაგალითი”

როდესაც მოზრდილები ბაძავენ უფროსების საქციელს, მოზრდილებს ნაწილობრივ პასუხისმგებლობა ეკისრებათ მათ საქცილეზე. მოწევის შეწყვეტით ახალგაზრდებს დადებით მაგალითს მისცემთ.

“ხელს უწყობთ თამბაქოს ინდუსტრიის აყვავებას?”

სიგარეტის ყიდვით თქვენ ხელს შეუწყობთ თამბაქოს ინდუსიტრიას, რომელიც მუშაობას მიმართავს ბავშვთა და ახალგაზრდათა სამიზნე ჯგუფებისაკენ, თამბაქოს შემადგენლობას ისე ცვლის, რომ მწეველი ბევრად დამოკიდებული გახდეს მასზე. ინდუსტრია აგრეთვე ცრუობს მრავალი წლის განმავლობაში უარყოფს იმ ფაქტს, რომ იწვევს ფიზიკურ დამოკიდებულებას, თუმცა ეს უკვე დიდი ხანია ცნობილია.

რა გიჯდებათ მოწევა

რამდენს ხარჯავთ ყოველდღიურად სიგარეტზე? ------ $ / დღეში.

გაამრავლეთ ეს რიცხვი 365-ზე, რათა გაიგოთ რამდენს ხარჯავთ წელიწადში? -------- $ / წელიწადში.

გაამრავლეთ ეს რიცხვი 10-ზე, რათა დაადგინოთ 10 წლის განმავლობაში დახარჯული თანხის რაოდენობა ----- $ / 10 წელიწადში.

დაწერეთ რისი ყიდვა შეგეძლოთ ამ ფულით:

________________________ _________________________

რატომ აგრძელებთ სიგარეტის მოწევას?

მიზეზები თუ რატომ ვაგრძელებ მოწევას:

_________________________________________________________

_________________________________________________________

სად შეიძლება ვიპოვოთ დამატებითი ინფორმაცია მოწევის შეწყვეტასთან დაკავშირებით?

ინტერნეტი

• Individualized advice given by a system-expert: http://www.stop-tabac.ch.

• The Center for Disease Control's Tobacco Information and Source Page is put out by the Office on Smoking and Health.

• The QuitNet is an online resource and support center for smokers struggling to quit and for those ex-smokers working to stay quit. http://www.quitnet.org/

• Nicotine Anonymous offers meeting information, a twelve step program, and motivational slogans. A great thing is that there are no fees for joining. http://rampages.onramp.net/~nica/

დამატებითი ინტერნეტ-რესურსები

ზოგადი რესურსები

• Tobacco BBS

• Smoking From All Sides

• NicNet: Nicotine and Tobacco Network

• A Capsule History of Tobacco

ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული რესურსები

• The Centers for Disease Control and Prevention

• CDC Tobacco Use and Prevention Information

• Food and Drug Administration

• American Cancer Society

• American Lung Association

• American Lung Association: Smoking and Tobacco Control

დოკუმენტაცია და სასამართლო საქმეები

• CourtTV Tobacco Cases

• Tobacco Control Archives - The Brown & Williamson Collection

• Tobacco Litigation (The Wilmington Institute)

• Andrews' Publications: Tobacco Industry Litigation Reporter

• Tobacco on Trial: The Newsletter of the Tobacco Control Movement

მოწევის საწინააღმდეგო საიტები

• The Master Anti-Smoking Page

• The Foundation for a Smoke-free America

• Nicotine Anonymous

• Americans for Nonsmokers' Rights

• ASH - Action on Smoking and Health

• National Center for Tobacco Free Kids

სიახლეები

• alt.smokers

• alt.support.stop-smoking

• alt.support.non-smokers

• alt.support.non-smokers.moderated

სტატიები და პუბლიკაციები

• Major Depression Linked To Stages Of Smoking - MHN Reading Room

• Psychiatrists use Antidepressants to Treat Smoking Addiction - MHN Reading Room

• Smoking As Drug Dependence - The Harvard Medical School Mental Health Letter

• Smoking Contributes to Mental Decline in Elderly - MHN Reading Room

• Smoking Found to Increase Sight Risk - USA Today

გასაყიდი პროდუქცია

• LifeSign - Smoking cessation program.

• The Quit Smoking Company

• Quit'em - Stop smoking focus cards

პროგრამული მასალები

• Smoke Free Stats - Free software to help you quit cigarettes.

მკურნალობა და დახმარება

• Addiction Alternatives - Dr. Marc Kern

• Neighborhood Tobacco Recovery Network - Calgary, Alberta, Canada

ვიდეო

• Message to Youth - A NEW VIDEO

• Straight Talk About Tobacco, a live talk by Patrick Reynolds, was recently made available on video. Filmed before 2,000 middle and high school students, this powerful, multimedia presentation helps motivate youth to stay tobacco free, and to resist the onslaught of tobacco advertising and peer pressure.

მწეველთა უმრავლესობა 5 საფეხურს გადის, სანამ მთლიანად გათავისუფლდება თამბაქოსაგან.

ეს საფეხურებია:

• განსჯის წინ - სერიოზულად არ ფიქრობ სიგარეტის გადაგდებაზე.

• განსჯა, ფიქრი - უახლოეს 6 თვეში სერიოზულად გაგმავ სიგარეტის გადაგდებას.

• მომზადება – გადაწყვიტეთ, რომ მოწევა შეწყვიტოთ მომავალი 30 დღის განმავლობაში.

• მოქმედება – 6 თვე არ შესრულებულა, რაც აღარ ეწევით.

• შენარჩუნება – 6 თვეზე დიდი ხანია, რაც აღარ მოგიწევიათ.

ეს ბროშურა შეიქმნა ჟენევის უნივერსიტეტის სოციალური და პროფილაქტიკური მედიცინის ინსტიტუტის მიერ, შვეიცარიის კიბოს ლიგის დახმარებით, ასევე შვეიცარიის მეცნიერების ეროვნული ფონდის, Swiss Romande ლატარეის, ჟენევის სოცილურ საქმეთა და ჯანმრთელობის განყოფილების, შვეიცარიის ჯანდაცვის ფედერალური ოფისის, ჯანმრთელობის გაუმჯობესების შევეიცარიული ფონდის, Parmacia&Upjohn, შვეიცარიის ფილტვის ლიგის, Cipret-Geneve და იურას კანტონის ჯანდაცვის ოფისის მხარდაჭერით. მადლობას ვუხდით შევეიცარიის თამბაქოს თავიდან აცილების ასოციაციას დახმარებისა და მხარდაჭერისათვის.
 

საიტის ორიგინალური ვერსიის ავტორი: ჟან ფრანსუა ეტერი (giorgi98@hotmail.com)

საიტის ქართული ვერსია მომზადებულია ახალგაზრდა დიპლომატთა საერთაშორისო ასოციაციის მიერ თამბაქოს საწინააღმდეგო ეროვნულ ცენტრთან თანამშრომლობით.

ვებ-დიზაინერი: გიორგი მაღრაძე

ამ ბროშურის შეფასება

გთხოვთ, შეავსოთ ეს ფორმა

თქვენი პასუხები და გამოხმაურება დაგვეხმარება ბროშურის სრულყოფაში